Τι πρέπει να ξέρεις για τη Ναρκισσιστική Διαταραχή

Τι πρέπει να ξέρεις για τη Ναρκισσιστική Διαταραχή

Ναρκισσιστική διαταραχή. Η αλήθεια είναι πως τα τελευταία χρόνια ακούμε πολλά για αυτήν τη διαταραχή προσωπικότητας και δεν μου κάνει πλέον εντύπωση. Είναι μια διαταραχή που προκαλεί πολύ πόνο… Στους γύρω τους. Συχνά είναι άτομα τοξικά με μοναδικό σκοπό το κέρδος από τις προσωπικές τους σχέσεις. Φυσικά, ναρκισσιστικά στοιχεία έχουμε όλοι στην προσωπικότητά μας καθώς είναι πολύ λεπτή η γραμμή που χωρίζει την υγιή αυτοπεποίθηση και τον ναρκισσισμό. Αλλά ας τα δούμε πρώτα ένα ένα.

Τι είναι η Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας;

Η Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας πηγάζει από εσωτερική ανασφάλεια. Το άτομο, στην προσπάθειά του να καλύψει κενά από την παιδική ηλικία, αποκτά μια αίσθηση μεγαλομανίας, πως αξίζει περισσότερο από τους γύρω του και θέλει να ασκεί έλεγχο. Υπάρχουν πολλοί τύποι ναρκισσιστών, εμείς θα αναλύσουμε τους δύο βασικούς και δύο υποκατηγορίες τους. Όλοι, όμως, έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά.

  • Αίσθημα υπεροχής έναντι των άλλων
  • Έλλειψη ενσυναίσθησης και αδιαφορία στο να την αποκτήσουν
  • Επιθυμία για “μεγάλα” πράγματα όπως δόξα και χρήμα
  • Εγωισμός
  • Ανάγκη για προσοχή και θαυμασμό

Επαναλαμβάνω, αυτά τα χαρακτηριστικά όλοι τα έχουμε λίγο πολύ. Λόγος ανησυχίας υπάρχει όταν τα έχουμε σε μεγάλο βαθμό και αντιληφθούμε ότι επηρεάζουν αρνητικά την κοινωνικότητά μας.

Ποιοι πάσχουν από Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας;

Τα χαρακτηριστικά συνήθως κάνουν την εμφάνισή τους στην εφηβεία, κορυφώνονται στα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής και με τα χρόνια αρχίζουν να ελαττώνονται. Παρόλο που όλοι οι άνθρωποι μπορούν να είναι ναρκισσιστές, το μεγαλύτερο ποσοστό εμφανίζεται σε άνδρες. Επίσης, όλοι οι τύποι προσωπικότητας σύμφωνα με το MBTI μπορούν να είναι ναρκισσιστές αλλά πιο συχνά εμφανίζονται στις προσωπικότητες INTJ και ENTP.

Σιχαίνομαι τον ναρκισσισμό, αλλά εγκρίνω τη ματαιοδοξία.

Ποιοι άνθρωποι αποτελούν στόχο ενός ναρκισσιστή;

Συνήθως οι ευαίσθητοι άνθρωποι και οι άνθρωποι με υψηλή ενσυναίσθηση. Έχουν την τάση να θέλουν να “φροντίζουν” τους γύρω τους και δεν φεύγουν εύκολα καθώς βάζουν τον εαυτό τους στη θέση του άλλου. Συχνά, οι ίδιοι οι ενσυναισθητικοί έλκονται από ναρκισσιστές γιατί νιώθουν την ανάγκη να τους “διορθώσουν”.

Ο ίδιος ο ναρκισσιστής έχει ανάγκη την προσοχή, την αφοσίωση και τη φροντίδα. Στον ενσυναισθητικό βλέπει όλα όσα εκείνος δεν έχει (ενσυναίσθηση, ανιδιοτέλεια) και δεν μπορεί να προσφέρει στον εαυτό του. Επίσης, γνωρίζει πως αυτό το άτομο δεν θα τον εγκαταλείψει εύκολα. Ο τύπος προσωπικότητας που ελκύει έναν ναρκισσιστή είναι ο τύπος INFJ.

Στην περίπτωση που ο ενσυναισθητικός έχει δουλέψει με τον εαυτό του και έχει μάθει ποιος αξίζει την προσοχή του και ποιος όχι και μπορεί να βάλει τον εαυτό του πάνω από τους άλλους, δεν μπορεί να επηρεαστεί από τον ναρκισσιστή. Τότε, αν δεν υπάρχει κάποια σχέση ο ναρκισσιστής θα φύγει. Αν υπάρχει σχέση, είναι πολύ πιθανόν να πεισμώσει και να θελήσει να πληγώσει τον ενσυναισθητικό άνθρωπο (το αναλύουμε στη συνέχεια).

Ο χειρότερος εφιάλτης ενός ναρκισσιστή είναι ένας εκπαιδευμένος ενσυναισθητικός

Οι δύο βασικοί τύποι ναρκισσιστών

Υπάρχουν πολλοί τύποι ναρκισσιστών. Όλοι, όμως, ανήκουν σε μία από τις δύο κατηγορίες “ομπρέλα”. Θα αναλύσουμε αυτούς τους δύο τύπους και μετά την βασική τους “υποκατηγορία”. Οι ναρκισσιστές χωρίζονται σε κοινωνικούς και αντικοινωνικούς ναρκισσιστές. Πιο συχνά και πιο εύκολα θα αναγνωρίσουμε τον αντικοινωνικό τύπο.

Ο κοινωνικός ναρκισσιστής

Αυτός ο τύπος σπάνια γίνεται αντιληπτός. Λέγεται κοινωνικός καθώς σπάνια θα βγάλει άμεσα τοξική συμπεριφορά. Σε αντίθεση με την πλειοψηφία των ναρκισσιστών, διαθέτει ενσυναίσθηση αλλά δεν τη χρησιμοποιεί καλοπροαίρετα. Ο κοινωνικός ναρκισσιστής θέλει να αρέσει και να είναι αγαπητός. Για αυτό, θα χρησιμοποιήσει την ενσυναίσθησή του ώστε να φανεί πως είναι ο τέλειος φίλος, μπορεί να σε καταλάβει και είναι “ο φίλος που δεν ήξερες ότι χρειάζεσαι”. Θα γίνει εύκολα αγαπητός. Και ποιο είναι το τοξικό σε αυτό; Όπως όλοι οι ναρκισσιστές, ο κοινωνικός ναρκισσιστής θέλει να ελέγχει. Αλλά δεν το κάνει με φωνές, απειλές ή καυγάδες. Αντίθετα, χρησιμοποιεί την ενσυναίσθηση που διαθέτει, σου λέει αυτό που θέλεις να ακούσεις και σε χειρίζεται με τόσο έμμεσο τρόπο που νομίζεις ότι εσύ παίρνεις τις αποφάσεις, ενώ στην ουσία κατάφερε να προβάλλει τη δική του επιθυμία ως δική σου.

Η βασική του “υποκατηγορία” είναι ο κρυφός ναρκισσιστής. Ο κρυφός ναρκισσιστής δεν θα προβάλλει την υπέροχή του έναντί σου. Αντίθετα, θα σου πει πόσο πολύ αδικήθηκε από τη ζωή, πόσο δύσκολα έχει περάσει και ότι ο κόσμος τον αδικεί. Για να σε κρατήσει κοντά του, θα σου διηγείται τα δύσκολα βιώματά του από φίλους/σχέσεις ώστε να νιώθεις άσχημα να τον εγκαταλείψεις. Αν του κάνεις κάποιο παράπονο, θα αρχίσει να κατηγορεί και να μειώνει τον εαυτό του για να σε κάνει να αισθανθείς ότι του φέρθηκες άσχημα και αντί να απολογηθεί αυτός, θα απολογηθείς εσύ!

Ο αντικοινωνικός ναρκισσιστής

Αυτός είναι ο τύπος που βλέπουμε πολύ πιο εύκολα. Ο αντικοινωνικός ναρκισσιστής δεν διαθέτει καμία ενσυναίσθηση. Θέλει να παίρνει αυτό που θέλει και το επιβάλλει. Θα προκαλέσει καυγάδες, θα σε μειώσει ή θα σε απειλήσει ότι θα τον χάσεις. Θα σου υπενθυμίσει πως για εκείνον δεν χάλασε ο κόσμος αν σε αφήσει αλλά εσύ τον έχεις ανάγκη. Πολύ συχνά γίνεται βίαιος (σωματικά, λεκτικά, ψυχολογικά αλλά και σεξουαλικά).

Για να φτάσετε σε αυτό το στάδιο, θα σε προσεγγίσει δείχνοντάς σου πόσο “τέλειος” είναι. Έχει κύρος, χρήματα, ομορφιά, ξέρει να διασκεδάζει… Αλλά, φυσικά, σου κάνει χάρη που είναι μαζί σου!

Ο τύπος αντικοινωνικού ναρκισσιστή που βλέπουμε πιο συχνά (και πιο συχνά από όλους τους τύπους ναρκισσισμού) είναι ο μεγαλειώδης ναρκισσιστής. Λαχταρά τη δόξα, την αναγνώριση και τα μεγαλεία. Θέλει ευκατάστατους φίλους, όμορφο/η σύντροφο, ακριβά πράγματα ώστε να μπορεί να τα επιδεικνύει. Στην αρχή θα σε βομβαρδίζει με δώρα, καλή και ακριβή διασκέδαση, κεράσματα, κοπλιμέντα. Στην πορεία, τη θέση τους θα πάρουν οι απειλές, οι προσβολές, οι συνεχείς καυγάδες. Αν προσπαθήσεις να φύγεις, θα γυρίσουν στην αρχική τους συμπεριφορά με δώρα και γλυκόλογα. Θα φύγουν όταν το αποφασίσουν αυτοί, με τρόπο που θα σε κάνει να νιώθεις σαν να μην σήμαινες τίποτα για αυτούς. Αν τους αφήσεις εσύ ή δουν ότι προχώρησες γρήγορα τη ζωή σου, θα αποφασίσουν να σε καταστρέψουν. Η διαδικασία για αυτούς είναι σαν “εκστρατεία”. Θα σε διασύρουν, θα πουν ότι εσύ ήσουν το προβληματικό άτομο στη σχέση ή μπορεί ακόμη και να προσπαθήσουν να χαλάσουν την εικόνα σου με το να διαρρεύσουν προσωπικές, ευαίσθητες πληροφορίες.

Απέφυγε ανθρώπους που σε κατηγορούν για το ότι θέλεις τα ίδια πράγματα που σου ζητούν.

Τι να κάνω αν έχω στο κοντινό μου περιβάλλον έναν άνθρωπο με Ναρκισσιστική Διαταραχή;

  • Κατάλαβε ότι δεν πρόκειται να τον αλλάξεις. Έτσι είναι και ο μόνος τρόπος να αλλάξει είναι αν το επιθυμήσει ο ίδιος. Όσο και να του μιλήσεις, να του δώσεις αγάπη και φροντίδα και όσο και να του δείξεις πως η συμπεριφορά του σε βλάπτει, θα συνεχίσει να αντιδρά.
  • Θέσε όρια. Αν δεν μπορείς να φύγεις για οποιονδήποτε λόγο, θέσε όρια. Κράτα αποστάσεις και μην αφήνεις να σε επηρεάζουν όσα λέει και κάνει. Έχε στο μυαλό σου ότι δεν είσαι εσύ το πρόβλημα, αλλά εκείνος.

Τι να κάνω αν δω ναρκισσιστικά στοιχεία στον εαυτό μου;

Ναρκισσισμό έχουμε όλοι σε έναν βαθμό. Αυτά τα στοιχεία ορίζουν την αυτοπεποίθησή μας. Αν, όμως, δεις ότι ξεφεύγεις από την υγιή αυτοπεποίθηση και τα χαρακτηριστικά αυτά είναι παθολογικά τότε:

  • Μίλα σε έναν ειδικό. Πες του τι σκέφτεσαι και ότι θέλεις βοήθεια να βρεις μια εσωτερική ισορροπία.
  • Αναγνώρισε γιατί θέλεις να σταματήσεις την τοξική συμπεριφορά.
  • Μόλις το αναγνωρίσεις, κάνε ειλικρινείς προσπάθειες να τη σταματήσεις. Οι τοξικές συμπεριφορές, πηγάζουν από ανασφάλεια στις προσωπικές μας σχέσεις. Κατανόησε τις δικές σου και μην τις αφήνεις να σε επηρεάζουν.
Δεν πειράζει αν πέσεις και χάσεις τη σπίθα σου. Απλώς σιγουρέψου ότι μόλις σηκωθείς, θα ανυψωθείς σαν μια ολόκληρη φωτιά.

Αυτά ήταν όλα όσα ήθελα να πω. Δεν είμαι ειδικός, απλώς τυχαίνει να έχω κάνει εκτενή έρευνα στη συγκεκριμένη διαταραχή. Ελπίζω παρόλα αυτά να σας βοήθησα!

Αν σας άρεσε αυτό το άρθρο, αφήστε ένα σχόλιο. Επίσης μην ξεχάσετε να γίνετε μέλη της όμορφης παρέας μας, γραφτείτε στο Forum μας και ακολουθήστε μας στα social media!

Leave a Reply

Your email address will not be published.